چوب

کام و زبانه در نجاری

کام و زبانه در نجاری

کام و زبانه در نجاری

اتصالات کام و زبانه در نجاری یکی از اتصالات پر کاربرد در صنعت چوب می باشد، که می توان آن را بر روی چوب جا نمایی کرده سپس با استفاده از وسایل و ابزار آلات دستی، برقی، شابلون یا تیغه های مخصوص به راحتی ایجاد کرد. از کام و زبانه برای اتصال قطعات چوب به شکل زاویه قائمه استفاده می شود شیوه کار در کام و زبانه مثل فاق و زبانه است با این تفاوت که از فاق و زبانه برای اتصال دو قطعه چوبی در گوشه های کار استفاده می شود و از کام و زبانه در هر قسمتی از چوب به غیر از دو گوشه استفاده می شود و دلیل این کار هم روش متفاوت انجام کار است.

 

کام و زبانه در نجاری به چه معنی می باشد ؟

کام و زبانه در نجاری یکی از اتصالات در صنعت چوب می باشد،  برای آن که قطعات چوب در کنار هم محکم بشوند از این روش استفاده می شود و روال کار به این صورت است که دو قطعه چوب را به صورت نر و ماده با وسایل مختلف برش زده آماده می کنند و آن ها را به شکل زاویه قائمه داخل هم کرده و به هم متصل می کنند و برای قطعی کردن اتصال از چسب چوب و میخ یا انواع پیچ خودکار استفاده می کنند.

به زبان ساده می توان گفت برای اتصال دو قطعه چوب در کنار یکدیگر ابتدا چوب ها را در اندازه مساوی برش می زنند سپس قسمت انتهایی یک قطعه چوب که قرار است به صورت نر استفاده شود به اندازه مناسب و باریک تر از چوب اصلی برش زده می شود، پس از آن چوبی که قرار است به صورت ماده باشد، روی آن  جا نمایی شده و جای مناسب اتصال را مشخص می کنند سپس با وسایل لازم یک حفره مناسب به اندازه ای که در حد یک باد خور از چوبی که قرار است درون آن قرار داده شود بزرگ تر باشد جا نمایی و ایجاد می شود.

در پایان چوب ها درون هم قرار داده شده و با میخ یا پرچ محکم می شود. کام و زبانه روشی مناسب برای اتصال قطعات چوب در کنار هم می باشد که از زمان های دور استفاده می شده است این کار باعث بالا رفتن استحکام اتصالاتی  می شود که به این شکل در کنار هم قرار می گیرد.

 

کام و زبانه در نجاری در چه کار های استفاده می شود؟

در نجاری از اتصال به شیوه کام و زبانه بیشتر در ساخت میز، صندلی و مبلمان استفاده می شود تا ساختار سازه از استحکام بیشتری برخوردار شود و عمر کار افزایش یابد البته با گذشت زمان از این نوع اتصال در سازه های مختلف به روش های گوناگون برای افزایش زیبایی و استحکام سازه ها استفاده می شود و این استفاده به نحوی گسترش پیدا کرده است که امروزه بیش از 50 نوع مختلف از این نوع اتصال در صنایع مختلف قابل مشاهده می باشد.‌

 

اتصال کام و زبانه چه محاسنی و معایبی  دارد؟

استفاده از اتصال کام و زبانه در ساخت انواع سازه های چوبی باعث می شود تا ساختار سازه در برابر فشار های جانبی از جهات افقی و عمودی از مقاومت و استحکام بالایی برخوردار شود ولی باید به این نکته توجه داشت که نوع اتصال در برابر نیروی کششی مقاومت چندانی نداشته و به سرعت ساختار سازه  متلاشی می شود. به همین دلیل در ساخت سازه های مختلف با روش کام و زبانه باید دقت داشت که اگر احیانا ممکن است سازه ای که ساخته می شود تحت فشار کششی قرار گیرد،  مرکز ثقل اتصال به وسیله چسب چوب توام با پین، میخ یا بست به نحو شایسته ای محکم شود تا عمر و استحکام کار افزایش پیدا کند.

 

انواع روش های ایجاد کام و زبانه

برای ایجاد کام و زبانه در نجاری روش های مختلفی وجود دارد که ابزار و وسایل زیادی برای اجرای این نوع اتصال مورد استفاده قرار می گیرد. در این زمینه باید به این نکته توجه داشت که نوع سازه و تراکم کار نقش اساسی در استفاده از وسایل مختلف برای انجام آن دارد. چون هرچه میزان و تراکم کار بالاتر باشد استفاده از وسایل و روش هایی که باعث افزایش سرعت کار می شود لازم و ضروری می باشد. در اینجا می توان از نظر فنی سه سطح کار برای اجرای اتصال کام و زبانه را مورد بررسی قرارداد:

 

– در ابتدایی ترین شکل این کار می توان طرح مورد نظر و محل دقیق اتصال را با مداد خط کشی کرده و پس از جا نمایی با استفاده از اره دستی، مغار، چکش و ابزار های دستی دیگر نسبت به ایجاد کام و زبانه اقدام نمود.‌

 

– اگر ایجاد کام و زبانه در یک کارگاه نجاری با ظرفیت کم رو به متوسط قرار است انجام شود برای آنکه پیشرفت کار به حد مطلوبی برسد می توان با استفاده از دستگاه هایی مثل اور فرز، اره نواری، میز فرز و انواع تیغه های فاق و زبانه زن و … سرعت کار را افزایش داده و نسبت به روش سنتی بازده و کیفیت کار بالاتر رود.

 

– برای یک تولید کننده بزرگ با حجم تولید بالا به شیوه سری کاری برای آنکه روال کار موجب وقفه و کند شدن ساخت انواع سازه نشود می توان با تهیه دستگاه های بزرگ و پیشرفته سرعت و کیفیت کار را افزایش داد. امروزه دستگاه های اتصال زن  در مدل هایNC وCNC در بازار موجود می باشد که پس از تهیه و نصب این دستگاه ها طرح مورد نظر از اتصال کام و زبانه به دستگاه داده می شود و دستگاه با کمال دقت و ظرافت آن را روی چوب اجرا می کند.

‌ برای کار با این نوع از دستگاهها نیاز به اپرا تور حرفه ای وجود ندارد و فقط یک کارگر که بتوان پرو فیل های چوبی را تغذیه و تخلیه کند کافی می باشد. امروزه با تقسیم کاری که در حوضه چوب اتفاق افتاده است. اگر کارگاه یا شخصی توان خرید این دستگاه ها را نداشته باشد می تواند با کسانی که این نوع دستگاه را در اختیار دارند  توافق کرده و هماهنگی های لازم را برای ایجاد کام و زبانه انجام دهد و بدون اختیار داشتن دستگاه نسبت به انجام کار خود با دستگاه هایNC و CNC اقدام کند.

 

انواع اتصالات کام و زبانه

 

با توجه به ساخت سازه های مختلف چوبی و علاقه به استفاده از روش کام و زبانه در آن ها، برای بالا بردن استحکام و زیبایی کار انواع مختلفی از روش های ایجاد اتصال کام و زبانه وجود دارد که در ادامه به تعدادی از نمونه های پر کاربرد آن ها اشاره می شود:

 

– اتصال کام و زبانه یک رو فارسی

– اتصال دو کام و دو زبانه

– اتصال کام و زبانه دو رو فارسی

– اتصال کام و زبانه یک رو فارسی

– اتصال کام و زبانه وسط گوه دار

– کام‌ و زبانه تکی

– کام و زبانه دوبل

– کام و زبانه دوبل عمودی

– کام و زبانه دوبل افقی

– کام و زبانه چهارتایی

– کام و زبانه گوه دار

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *