چوب

درخت ماهون

درخت ماهون

درخت ماهون

ماهون نام درختی از گونه های گل دار است. این  نوع درخت بومی مناطقی مثل جنوب فلوریدا در آمریکا، باهاما، کوبا، جامائیکا می باشد نکته جالب این است که گل های درخت ماهون گل ملی کشور دومنیکاست. این درخت بلند همیشه سبز دارای چوب سختی است که در زمان بلوغ گیاه به رنگ قهوه ای مایل به قرمز می شود. بیشتر چوب های درخت ماهون تجاری می باشد البته نه از گونه های آمریکای شمالی بلکه از گونه های دیگر همان خانواده ماهگانی مانند خیای افریقایی و آنتاندوفراگما را می توان نام برد.

 

سابقه تاریخی استفاده از چوب ماهون

درگذشته چوب ماهون در تجارت چوب  منطقه آمریکای شمالی و مرکزی غالب بوده است اما از زمان جنگ جهانی دوم به این سو به دلیل کم شدن این نوع از چوب و قوانین محدود کننده برش و تجارت  کشورهای تولید کننده آن،  مصرف آن رو به کاهش بوده است. درخت ماهون معمولا به عنوان چوب غرب هند شناخته می شده است ولی قدیمی ترین وسیله ای که با چوب درخت ماهون ساخته شده است مربوط به جمهوری دومینیکن است که شکل صلیب دارد.

شاید این امر از دلایلی باشد که باعث شده است که درخت ماهون به عنوان گل ملی جمهوری دومنیکن شناخته شود. از دیگر موارد استفاده در این نوع چوب در ساخت سازه های چوبی می توان به ساخت و ساز کلیسای ساخته شده در سال 1540 در هند و کشتی های ساخته شده توسط استعمار گران اسپانیایی بین سال های 1520 تا 1540 اشاره کرد.

اولین استفاده از چوب درخت ماهون در کشورهای اسپانیا و انگلیس در قرن 18 میلادی برای ساخت انواع کشتی بوده است که این نوع چوب در آن زمان جز چوب های مطرح برای ساخت کشتی بوده است. از قرن 19 به بعد با ورود چوب ساج، آهن و فولاد به عرصه کشتی سازی، کاربری چوب ماهون به وسیله درست اندرکاران چوب عوض شده و با گسترش مبلمان سازی وارد این عرصه از فعالیت می شود.

بعد از تغییر کاربری این نوع از چوب به دلیل ویژگی های منحصر بفرد آن، همچنان از آن  در ساخت انواع قایق های چوبی برای دریانوردی استفاده می شده است و در زمان جنگ جهانی برای ساخت قایق های نجات، به انواع چوب های دیگر ترجیح داده می شده است.

در قرن 20  به دلیل کمبود و کمیاب شدن چوب درخت ماهون،  در کشور آمریکا  جهت ساخت فضای داخلی اتومبیل، سالن راه آهن، ساختمان های عمومی، هتل ها، خانه و وسایل دفتر، ابزار نجومی و نقشه برداری، دستگاه های حساس مانند فلس، میکروسکوپ استفاده می شده است.

چوب ماهون یکی از بهترین چوب ها برای ساخت آلات موسیقی است که گاهی اوقات در بالای گیتار به عنوان پشت کناره و گردن استفاده می شود.در کشور ایران هم از این چوب نیمه سخت و نیم مستحکم برای ساخت مبلمان گران قیمت استفاده می شود. با تمام این تفاسیر چوب درخت ماهون یکی از زیباترین چوب های جهان است که امروزه بیشتر در کارهای ظریف و تزیینی استفاده می شود.

 

ساختار و مشخصات ظاهری درخت ماهون

ماهون درختی همیشه سبز و گرمسیری است که ساقه ای بلند و ایستا دارد  که شاخه های اصلی و فرعی زیادی از آن منشعب می شود. تنه راست و استوانه ای شکلی دارد که قطر آن به 60 تا 150 سانتیمتر هم می رسد پوست این نوع درخت صاف و به رنگ قهوه ای تیره تا خاکستری است دارای تاجی گسترده و پهن است که سایه متراکمی ایجاد می کند.

برگ های سبز رنگ تیره و براقی به شکل بیضی بر روی شاخه های آن روئیده می شود. وقتی که این درخت به بلوغ می رسد گل هایی با بوی شیرین به رنگ سبز کرمی بر روی شاخه های آن شکفته می شود. ارتفاع این درخت در نهایت رشد درصورت فراهم بودن شرایط محیطی متغیر بوده و بین 20 تا 30 متر در نوسان بوده و گاهی اوقات به 40 متر هم می رسد.

شهد گل های این درخت باعث جذب زنبورها و پرندگان می شود.  گل های  آن پس از بارور شدن  به میوه های گردی تبدیل می شوند که وقتی به ثمر می رسند شکسته شده و دانه های قرمز و سیاه رنگ  قابل توجهی درون آن پدیدار می شود که این دانه ها بسیار مورد توجه پرندگان بوده و آن ها را به سوی خود جذب می کند.

گل های این نوع درخت به صورت نر و ماده است که اگر گرده افشانی به درستی صورت نگیرد یا یک درخت فقط گل های نر داشته باشد قطعا میوه ای بر روی شاخه های آن به وجود نخواهد آمد.

ظاهر درخت ماهون

ویژگی ها و مشخصات چوب درخت ماهون

چوب ماهون  چوبی با بافت سخت و ‌با دوام است که از قابلیت و کارایی خوبی برخوردار است. رنگ چوب ماهون قهوه ای مایل به سرخ تا سرخ غلیظ و تند است. رگه ها و الیاف این نوع از چوب راست بوده و بافتی متوسط دارد بطوری که با یک لایه روغن،  جلا گرفته و ظاهر آن خوب می شود. این نوع چوب به دلیل عدم جذب آب و دوام بالا در گذشته در ساخت سازه های دریایی مورد استفاده قرار می گرفته است.

چوب ماهون

از چوب درخت ماهون چه استفاده هایی می شود

چوب ماهون  با نام ماهون هندوراس، ماهون کوبا یا ماهون اسپانیایی هم شناخته می شود. معمولا صادرات اینگونه چوب به دلیل استفاده بیش از اندازه و قوت گرفتن زمینه انقراض آن ها متوقف شده است. به همین دلیل کمتر به بازار عرضه شده و قیمت آن برای کارهای سری سازی نسبتا گران است و بیشتر در کارگاه های هنری و معرق کاری و کار های سفارشی استفاده می شود.

چوب ماهون جنگلی چوبی بسیار با ارزش است که از آن بیشتر برای استفاده در کار های ظریف و آنتیک مثل قاب سازی، مبلمان و ساختمان قایق و … استفاده می شود. در ساخت کابینت های تجاری پر مصرف هم از چوب ماهون استفاده می شود. حتی در سازه هایی که با چوب درخت گردو ساخته می شوند می توان به دلیل گران و کمیاب بودن چوب درخت گردو به عنوان جایگزین از چوب درخت ماهون استفاده کرد.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *