چوب

بافت چوب

بافت چوب

بافت چوب

چوب چه سخت باشد یا نرم یک پلیمر طبیعی است که از رشته های سلولز طبیعی تشکیل شده و ماده لینگنین باعث سفتی و استحکام آن می شود. به صورت ساده می توان گفت که رشته های سلولز در کنار هم‌ قرار گرفته و به نوعی با چسب به هم متصل شده اند و بافت چوب را می سازند. یک رشته سلولزی به تنهایی قابل خم شدن و شکستگی است در حالیکه مجموعه ای از رشته ها در کنار هم از استحکام بیشتری برخوردار می باشند.

 

چوب چگونه رشد کرده و شکل پیدا می گیرد

چوب به چند بخش تقسیم می شود که داخلی و درونی ترین لایه آن مغز چوب می باشد. در بعضی از درختان این قسمت نرم تر و تیره تر بوده و از سلول های مرده ای تشکیل می شود که وظیفه ای جز استحکام درخت ندارند. پس از این لایه، لایه ای قرار می گیرد که تقریبا زنده بوده و وظیفه انتقال آب، مواد معدنی و قندهای گیاهی را از ریشه ها به برگ ها  برعهده دارد. رنگ این قسمت از چوب معمولا روشن تر از بافت های مرده  می باشد.

بیرونی ترین لایه بافت چوب کامبیوم نام دارد که لایه ای نازک از سلول های زنده است که در حین رشد، چوب تولید کرده و درخت قطورتر می شود این قسمت با یک لایه از پوست محافظ پوشانده می شود. کامبیوم در ابتدای فصل بهار شروع به رشد و تولید بافت و چوب های بهاره می کند که با گرم شدن هوا سرعت رشد کاهش پیدا کرده و چوب تابستانه تیره تر تولید می شود در مرحله آخر رشد، چوب سخت تر و متراکم تر از چوب بهاره است.

با سرد شدن هوا زمانی که درخت به خواب زمستانی می رود رشد کامبیوم تقریبا متوقف شده و سال بعد دوباره این چرخه تکرار می شود و به این شکل حلقه های درون درخت شکل می گیرد که هر کدام از آن ها یادآور یک سال رشد سلول های درخت است که در پایان سال به صورت مرده درآمده و شرایط برای شکل گیری حلقه جدید را در آغاز بهار فراهم می نماید.

رشد چوب

ساختار بافت چوب

با رشد کامبیوم دو نوع سلول در چوب به وجود می آید، که بیشتر آن ها سلول های طولی و باریکی هستند که خود را با محور تنه، ساقه یا ریشه درخت هماهنگ و همتراز می کنند. این ها در واقع همان سلول هایی هستند که ساختار چوب را به وجود می آورند. کامبیوم نیز تعداد کمی سلول شعاعی تولید می کند که عمود بر محور و حول مغز ساقه چوب قرار می گیرند. با رشد چوب پروتوپلاسم سلول های مرده و فرسوده پشت دیواره سلول ها باقی می ماند. این دیواره از الیاف سلولوزی تشکیل می شود که باعث استحکام چوب می شوند.

این الیاف به وسیله ماده چسب مانندی به نام لیگنین به هم متصل می شوند. سلول های طولی معمولا تو خالی بوده و شیره درخت را به بالا و پایین هدایت می کنند و شعاع های توخالی،  قند گیاهی چوب را ذخیره می کنند. پس از گذشت چند فصل به مرور شیره درخت خشک شده و ترکیبات معدنی روی دیواره سلول ها شکل می گیرد، این مواد شیمیایی باعث تیره تر شدن چوب شده و به گونه های مختلف چوب رنگ های خاصی می دهد که حاصل فعل و انفعالات و مواد درونی آن گونه خاص است علاوه بر آن برمواد شیمیایی تیره بر روی استحکام و سختی چوب ها هم تاثیر مستقیم  می گذارند.

 

ساختار بافت چوب

چرا بافت چوب در صنایع چوب مهم می باشد

برای ساخت هر سازه چوبی در مرحله اول باید نوع چوب متناسب با آن سازه انتخاب شود. یکی از عوامل مهم برای انتخاب چوب مناسب نوع بافت چوب می باشد. واژه بافت چوب در صنایع مرتبط با چوب برای توضیح تراز الیاف سلول های چوب مورد استفاده قرار می گیرد.  معمولا چوب ها دارای بافت های متفاوتی هستند که بسته به نوع استفاده ای که قرار است از آن ها بشود نوع چوب با توجه به شکل  بافت خواص آن  انتخاب می شود.

جنس بافت چوبها به درجه اختلاف اندازه سلول های چوب اشاره دارد که معمولا چوب ها به دو گروه چوب های با بافت ریز و چوب های با بافت درشت تقسیم می شوند. و تفاوت این دو نوع از چوب به درجه اختلاف اندازه سلول های چوب اشاره دارد. تفاوت چوب ها با بافت درشت و ریز در نظم سلول های الوار چوب، اندازه و گستردگی منافذ آن ها در ارتباط  می باشد.

معمولا نوع بافت چوب تاثیر مستقیمی در استفاده نجارها از فیلر دارد، همچنین بافت چوب تعیین کننده چگونگی برش چوب است و  برای داشتن یک سطح مناسب باید بسته به نوع بافت چوب،  برش لازم داده شود مانند برش شعاعی، ربعی و… که هر کدام شرایط ظاهری مختص به خود را دارند.

در زمان برش دادن چوب اگر قرار است چوب در قطعات کوچک برش داده شود باید سعی شود این ‌کار در امتداد ساختار چوب باشد. اگر فقط استحکام چوب مد نظر باشد و زیبایی آن مهم نباشد باید چوب هایی با بافت صاف انتخاب و برش داده شوند. بطور کلی هرچه ساختار چوب صاف و هموارتر باشد از استحکام بالاتری برخوردار خواهد بود.

 

چوب ها از نظر بافت به سه دسته تقسیم می شوند

 

– نرم چوب ها

– سخت چوب ها

– چوب های صنعتی

 

نرم چوب ها

نرم چوب ها به آن دسته چوب ها و الوار هایی گفته می شود که از درختان مخروطی با برگ سوزنی بدست می آید. این گونه درختان معمولا برگ ریز و خزان نداشته و تقریبا همیشه سبز هستند که شامل درختانی مانند کاج، سرو، سدر،  صنوبر و … است.

 

سخت چوب ها

سخت چوب ها به چوب هایی گفته می شود که از درختانی به غیر از درختان سوزنی برگ‌ بدست  می آیند این گونه درختان برگ ریز و ‌خزان دار هستند و شامل درختانی مانند بلوط، گردو، گیلاس، افرا  و.. می باشند

 

چوب های صنعتی

چوب های صنعتی همانطور که از نامشان پیداست چوب هایی هستند که در طبیعت وجود خارجی نداشته و در کارخانجات صنعتی برای مصارف مختلف ساخته می شوند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *